Anbar sistemi anbarda duran malın, gələn partiyanın, çıxan sifarişin və qalan qalığın eyni qaydada yazıldığı iş üsuludur. Bu, yalnız rəf və qutu siyahısı deyil. Sistem varsa, “neçə ədəd qalıb”, “hansı partiyadan satıldı”, “sifariş anbardan çıxdımı” suallarına eyni məlumatdan cavab verilir.
Azərbaycanda bir çox kiçik və orta ticarət eyni malı Türkiyədən və ya Çindən gətirir, anbarda saxlayır, sonra pərakəndə və ya topdan satır. Bu axın kağız, WhatsApp və Excel-də də gedə bilər. Amma mal sayı, qaimə və vergi uçotu eyni anda artanda səhv qalıq və təkrar satış riski böyüyür.
1. Anbar sistemi nəyi əhatə edir?
Düzgün qurulmuş anbar sistemi ən azı dörd işi bir-birinə bağlayır: malın qəbulu, yerləşdirilməsi, rezervasiyası və çıxışı. Qəbul zamanı təchizatçı, miqdar, ölçü vahidi və sənəd qeyd olunur. Çıxış zamanı isə hansı müştəriyə, hansı sənədlə və hansı qiymətlə getdiyi görünür.
- Məhsul kartı: ad, kod, ölçü vahidi, alış və satış qiyməti.
- Qalıq: anbarda faktiki duran miqdar.
- Hərəkət: giriş, çıxış, qaytarma, silinmə.
- Sənəd izi: qaimə, akt, sifariş nömrəsi.
2. Excel anbarı sistemdən nə ilə fərqlənir?
Excel siyahı tutmağa yarar. Eyni faylı iki nəfər eyni anda dəyişəndə, köhnə nüsxə qalanda və ya sətir silinəndə qalıq “yaxşı görünür”, amma anbarın real vəziyyəti ilə üst-üstə düşmür. Sistemdə hər hərəkət vaxtı və sənədi ilə qalır. Kim yazıb, kim silib — bu da izlənir.
| Məsələ | Excel / kağız | Anbar sistemi |
|---|---|---|
| Eyni anda iki satış | Qalıq gecikir | Rezerv və çıxış ayrı yazılır |
| Köhnə qiymət | Əl ilə axtarış | Partiya və kart üzrə görünür |
| Vergi üçün iz | Ayrı qovluq | Sənəd və hərəkət eyni yerdə |
| Bir neçə anbar | Bir neçə fayl | Anbar seçimi ilə eyni siyahı |
3. Kimə anbar sistemi lazımdır?
Bir rəfdə on SKU olan ev-ofis üçün sadə dəftər də kifayət edə bilər. Amma aşağıdakılardan biri varsa, sistem iş yükünü azaldır: gündə bir neçə giriş-çıxış, eyni malın bir neçə rəngi və ölçüsü, topdan və pərakəndə eyni anbardan, mühasibin ay sonunda qalıq soruşması.
4. Anbar, mühasibat və vergi necə bağlanır?
Anbar qalığı yalnız logistika rəqəmi deyil. Satılan malın maya dəyəri, qalıq malın dəyəri və qaimə üzrə dövriyyə mühasibatın hesabatına düşür. Sistem yoxdursa, mühasib ayın sonunda WhatsApp-dan “neçə qalıb?” soruşur. Bu, həm vaxt aparır, həm də səhvə yer açır.
5. Sadə nümunə
Tutaq ki, anbara 100 ədəd məhsul gəlib, alış 12 ₼-dir. 40 ədəd 18 ₼-ə satılıb. Sistemdə qalıq 60, satış məbləği 720 ₼, çıxan malın mayası 480 ₼ görünməlidir. Bu üç rəqəm ayrı-ayrı Excel-lərdə gəzəndə ayın sonunda tutuşdurma uzanır.
6. FEE burada harada durur?
FEE.az CodexPi MMC-nin mühasibat və əməliyyat uçotu layihəsidir. Anbar hərəkəti, şirkət, qaimə və vergi tarixləri eyni iş sahəsində qalır. Məqsəd anbarı “ayrı proqram”, mühasibatı “ayrı dəftər” kimi saxlamaq deyil — eyni firmanın sərhədində tutmaqdır.
